Anasayfa › Yerel (Harita) Optimizasyon
Yerel (Harita) Optimizasyon
Yerel (harita) optimizasyon, haritadaki kartınızın bugün ne söylediğine bakar: onarım ya da izin yüzünden haftalarca kapalı kalan işletmenin kaydı, kartın hemen altına dizilen “benzer yerler” şeridi, yorumlardan derlenip kartın üstüne konan otomatik özet ve yorum karşılığında söz verilen tatlı ya da indirim.
Yerel (Harita) Optimizasyon Onarım ya da İzin Nedeniyle Birkaç Hafta Kapanan İşletmenin Kaydında Neyi Değiştirir?
Irmağa bakan eski evlerden birindeki küçük otel, çatısını onarmak için üç haftalığına kapanır. Haritada otelin adına basınca açılan kartta, yani kaydında bununla ilgili tek söz yoktur; kart her günkü gibidir. Başka bir ilden arabayla gelen bir çift, akşamüstü iskelenin önünde durur. Kapıda bir kâğıt asılıdır; onu okumak için saatlerce yol gelinmiştir. Yerel (harita) optimizasyon, kapıdaki kâğıdı alıp kayda taşır.
Kapanış birkaç günse, sözgelimi berber bir haftalığına izne çıkıyorsa, yol bellidir. Çalışma saati yazılan işletmelerde kayda o günlere özel saat girilir ve her gün için “kapalı” seçilir. Olağan saatlere dokunulmaz; harita yalnızca o tarihlerde kapalı olduğunuzu gösterir. Otel gibi konaklama kayıtlarında çalışma saati alanı çoğu zaman yer almaz; orada kısa kapanış da kaydı bir süreliğine kapalı göstererek duyurulur.
Kapanış haftaları buluyorsa kayıt bir süreliğine kapalı olarak işaretlenebilir. Kartta o zaman işletmenin şimdilik kapalı olduğunu söyleyen bir yazı belirir. Haritanın bunu hangi sözle yazdığı ve kaydın o haftalarda hangi aramalarda, ne ölçüde görüneceği zamanla ve ekrana göre değişebilir; önceden bilen çıkmaz. Bilinen şudur: kapalı kapıya gelen müşteri yaşadığını unutmaz; kimi zaman bir yorumla da anlatır.
Kapalı olduğunu duyurmak yetmez; kapının hangi gün açılacağı da söylenir. O gün iki yere yazılır. Biri sitenin ilk ekranıdır: ziyaretçi hangi sayfaya inerse insin gözüne çarpan kısa bir satır. Öteki kayıttır: kısa duyuru paylaşılabilen işletme türlerinde açılış günü bir duyuruyla bildirilir. Konaklama kayıtlarında bu alan yer almayabilir; o zaman yük siteye ve telefona bakan kişiye kalır.
En sık unutulan adım geri dönüştür. Onarım biter, kapı açılır, ama kayıt hâlâ kapalı der; ilk hafta gelebilecek müşteri başka yere gider. Bu yüzden açılış sabahının işleri önceden yazılır: kapalı işareti kaldırılır, özel saatler silinir, sitedeki satır “açıldık” diye değiştirilir ve birkaç gün sonra o da kaldırılır. Yenilenmiş çatının bir fotoğrafı aynı gün karta eklenir.
Aradaki haftalarda karta birkaç günde bir bakılır. İskeleyi gören biri, iyi niyetle, işletmenin temelli kapandığını haritaya bildirebilir; böyle bir bildirim karta işlenirse düzeltilmesi günler alabilir. Kapanış önceden biliniyorsa kapanış ve açılış sabahlarının işi o ayın budama listesine, yani onayladığınız iş listesine yazılabilir. Yerel (harita) optimizasyon, kayıttaki bu değişiklikleri onarımla uğraşan sahibin belleğine bırakmaz.
Kartınızın Altında Çıkan “Benzer Yerler” Şeridi Müşteriyi Kimin Kapısına Götürür?
Amasya merkezde bir kafenin sahibi, akşam kapanıştan sonra haritada kendi kartını açar. Fotoğraflarının hemen altında yan yana dört kutu görür: dört başka kafe, her biri puanı ve uzaklığıyla. Biri iki sokak ötededir, biri ırmağın karşı yakasında. Parmağını şeridin üstünde gezdirir; kaldıracak bir düğme arar, bulamaz. Kendi kartının içinde, kendi müşterisine başka kapılar gösteriliyor; üstelik bunu oraya o koymamıştır.
Harita, bir kartın alt bölümünde çoğu zaman aynı türden, yakındaki başka işletmeleri sıralar. Şeridin başlığı ekrandan ekrana, aydan aya değişir: kimi yerde “benzer yerler”, kimi yerde arayanların başka nerelere baktığını söyleyen bir sözdür. İşletme sahibi bu şeridi kapatamaz; bunu kapatacak bir düğme, kaydını düzenlediği yerde bugün yoktur. Şerit işletmeye değil, karar vermeye çalışan kişiye hizmet eder.
Bunun bir de tersi var: sizin kartınız da büyük olasılıkla başkalarının kartlarının altında, aynı şeritte durmaktadır. Komşu kafenin kartını açan biri sizi orada görebilir. Şerit yalnızca çıkış değildir; giriş olarak da çalışır. Kimin kartından kime geçildiğini dışarıdan sayamazsınız; ama geçidin iki yöne de işlediğini görünce ona öfkeyle değil, hesapla bakarsınız.
Şeritte kimin duracağını Google ayrıntısıyla açıklamaz. Dışarıdan görülebildiği kadarıyla üç şey öne çıkar: iş kolunun, yani kayıtta seçilen işletme türünün aynı ya da yakın olması, iki yerin birbirine uzaklığı ve puan. Bunlar gözlemdir, kural değildir; şerit kişiden kişiye, günden güne başka görünebilir. Şeride girmek ya da oradan birini çıkarmak için başvurulacak bir yer yoktur.
Elinizde kalan, müşteriye alt bölüme inmesi için neden bırakmamaktır. Kartı açan kişi aradığını üst bölümde görürse parmağını aşağı kaydırmaz. Dört şey bunu belirler: saatlerin bugün doğru olması, fotoğrafların içinde olduğumuz mevsimi göstermesi, yorumlara cevap yazılmış olması ve menünün tek dokunuşla açılması. Kış ortasında bahçe fotoğrafıyla duran, saati belirsiz bir kart, müşteriyi kendi eliyle alttaki dört kutuya yollar.
Dal sayımında, yani dışarıdan yaptığımız ücretsiz ilk bakışta, harita kaydı dört ana daldan biridir: eskimiş saat, mevsimi geçmiş fotoğraf, cevapsız yorum kuru dal sayılır. Her kuru dalın karşısına müşteriyi neyden alıkoyduğu not edilir: doğru saatten mi, güncel menüden mi? Yerel (harita) optimizasyon şeridi kaldırmaya uğraşmaz; kartın üst bölümünü, alta inmeyi gereksiz kılacak kadar eksiksiz tutmaya uğraşır.
Kartınızın Üstünde Yorumlardan Derlenen Otomatik Özet Hangi Cümlelerden Çıkıyor?
Bir lokantanın kartında, puanın hemen yakınında kalın harflerle üç sözcük durur: “kahvaltı”, “manzara”, “gürültülü”. Lokantanın sahibi bu üçünü hiçbir yere yazmamıştır. Kendi açıklamasında ev yemeklerini anlatır; kahvaltıyı yalnızca hafta sonu verir. Üçüncü sözcüğü ilk kez o akşam görür ve kimin yazdığını merak eder. Kimse yazmamıştır; harita onu misafirlerin yorumlarındaki cümlelerden kendisi derlemiştir.
Harita, bir işletmeye yazılan yorumlarda sık yinelenen sözcükleri toplar ve bunları kartta gösterebilir. Kimi ekranlarda bunlar yan yana dizilmiş birkaç sözcüktür; kimi yerlerde yorumlardan çıkarılmış bir iki cümlelik bir özettir. Hangisinin görüneceği, hatta bir şey görünüp görünmeyeceği ülkeye, dile, uygulamanın sürümüne ve yorum sayısına göre değişir. Bugün gördüğünüz düzen birkaç ay sonra aynı olmayabilir.
Bu sözcükleri işletme sahibi yazamaz, sıralayamaz, silemez. Kaydınızı düzenlerken özete ayrılmış bir kutu aramayın; yoktur. Açıklamanıza “sakin bir ortam” yazmanız kartın üstündeki “gürültülü” sözünü kaldırmaz; ikisi ayrı kaynaklardan gelir. Biri sizin sözünüzdür, öteki misafirlerinizin. Okuyan kişi de bunu sezer: sahibin yazdığını tanıtım, yorumlardan çıkanı tanıklık sayar ve çoğu zaman ikincisine daha çok inanır.
Özeti değiştiren tek şey, misafirlerin yaşadığı ve yazdığıdır. Cumartesi öğlenleri salon gerçekten gürültülüyse çare yorumda değil salondadır: masaların arası açılır, müziğin sesi kısılır. Sonra gelen misafirden yorum rica edilir, ama kendi sözcükleriyle. Ona hazır bir cümle vermek, “şu sözcüğü de yazın” demek yorumu onun sözü olmaktan çıkarır; birbirinin eşi yorumlar okurun da gözüne batar.
Özet açıkça yanlışsa, sözgelimi sizde hiç pişmeyen bir yemeği ya da sizde olmayan bir bahçeyi söylüyorsa, bu, haritaya geri bildirim olarak iletilir. Bunun yeri ekrana göre değişir: kimi zaman özetin hemen yanında küçük bir seçenek, kimi zaman uygulamanın genel geri bildirim bölümü. Sonucu ve süreyi harita belirler; düzeltileceğine kimse söz veremez. Beklerken doğru bilgi menüde, saatlerde ve fotoğraflarda açıkça durmalıdır.
Özet bir hüküm değil, bir sayımdır: işletmeniz için en çok ne söylendiğini gösterir. Bu yüzden ayda bir okunmaya ve bir kenara yazılmaya değer; iki ay arasında değişen sözcük, salonda ya da mutfakta değişen bir şeyin işaretidir. Yerel (harita) optimizasyon özete dokunamaz; kaydın sizin elinizdeki bölümünü, yani saatleri, yorumlara yazılan cevapları ve fotoğrafları, misafirin yaşadığıyla çelişmeyecek biçimde düzenler.
Yorum Yazana İndirim ya da İkram Sözü Vermek Kurallara Uyar mı?
Bir kafenin masalarında, şekerliğin yanına iliştirilmiş küçük bir kart durur: “Yorum yazana tatlı bizden.” Garson siparişi getirirken kartı gösterir; müşteri telefonunu çıkarır, beş yıldıza dokunur, iki sözcük yazar, ekranı garsona uzatır ve tatlısını alır. Akşam sayıldığında on yeni yorum vardır. Kafenin sahibi sevinir; oysa o on yorumun her biri, haritanın kurallarıyla kafenin arasında duran birer soru işaretidir.
Haritanın yorum kuralları bu konuda açıktır: bir karşılık uğruna yazılan yorum kabul edilmez. Karşılığın para olması gerekmez; indirim de ikram da küçük bir armağan da aynı sayılır. Yorumun olumlu olması şart koşulmasa bile durum değişmez; çünkü tatlıyı bekleyerek yazan kişinin sözü, artık yalnızca yaşadığını anlatan bir söz değildir. Kural, yorumları okuyan kişi onlara inanabilsin diye konmuştur.
Böyle toplanan yorumların sonu belirsizdir. Harita onları bir gün topluca kaldırabilir; kurala aykırı davrandığını saptadığı kayıtlara, yeni yorumları bir süreliğine durdurmak gibi kısıtlamalar da getirebilir. Bunun günü de ölçüsü de önceden kestirilemez; hiçbir şey olmadan aylar da geçebilir. Ama on tatlıyla kazanılan on yorum, bir sabah on eksikle ve belki bir uyarı yazısıyla geri ödenebilir.
Asıl kayıp haritadan önce okurda başlar. Tatlı karşılığında yorum yazan müşteri bunu arkadaşına anlatır; kimi zaman yorumun içine de yazar: “Tatlı için yazıyorum.” Bunu okuyan kişi öteki yorumları da aynı kuşkuyla okur. Gerçekten memnun kalıp kendiliğinden yazmış onca misafirin sözü, masadaki tek bir kartın gölgesinde kalır. Güvenden bir kez kuşku duyulduğunda, yıldız sayısı onu geri getirmeye yetmez.
İzin verilen yol yalındır: her misafirden, memnun görüneni seçmeden, aynı cümleyle rica etmek ve yazana cevabınızda teşekkür etmek. Çalışanlar arasında “en çok yorumu kim toplar” diye yarışma açmak da genellikle aynı kapıya çıkar: ödülü isteyen garson ya misafire bir şey vaat eder ya yalnızca güler yüzlü masalara sorar ya da yakınlarına yazdırır. Yarışma kalkar, rica kalır.
Karşılık verilerek toplanan yorumlar için tüketici ve reklam kuralları da gündeme gelebilir; bu yanını bir avukata danışın. Kaydınız için yol kısadır: harita dalındaki her kuru dal bir satır olur, o satırlar onayınıza gelen ilk budama listesini oluşturur ve listeyi yerel (harita) optimizasyon sırayla işler. Başlamak için site adresiniz bize ulaşsın, yeter: dallar dışarıdan ve parasız sayılır; şifreniz sizde kalır.
Onarım planladığımdan uzun sürerse kayıtta ve sitede yazdığım açılış gününü ne yapmalıyım?
Öğrendiğiniz gün değiştirin; eski tarihi bir gün bile bırakmayın. Kayıttaki kapalı işareti yerinde kalır; duyurudaki ve sitedeki günü yenisiyle değiştirin. Yeni günü siz de bilmiyorsanız tarih uydurmayın: işin hangi aşamada olduğunu ve açılışı nereden haber vereceğinizi yazın. O tarihe yer ayırtmış misafirleri de siz arayın; haberi kapının önünde öğrenmesinler.
Kendi kafemin başka kafelerin kartının altında çıkıp çıkmadığını nasıl görebilirim?
Yakınınızdaki aynı türden birkaç işletmenin kartını telefonunuzda açıp alt bölüme inin. Sizi orada görebilir ya da göremeyebilirsiniz: şerit kişiye, yere ve güne göre başka görünür; bir kez bakıp karar vermeyin. Mümkünse bir tanıdığınızdan, kendi telefonuyla ve başka bir mahalleden aynı kartlara bakmasını isteyin.
Kartımın üstünde “gürültülü” yazıyor; oysa müziği kıstık, masaların arasını açtık. Bu söz ne zaman değişir?
Bunun için bir gün söylenemez. Özet yorumlardan çıktığı için, sakinleşen salonu gören misafirler yazdıkça değişmesi beklenir; ne kadar süreceğini harita belirler. Bu arada eski yorumlara yazdığınız cevaplarda neyi değiştirdiğinizi kısaca anlatın, karta salonun bugünkü fotoğraflarını ekleyin. Misafirden belirli bir sözcüğü yazmasını istemeyin; yalnızca yorum rica edin.
Masalardaki “yorum yazana tatlı” kartını kaldırdım; o günlerde yazılan yorumlar için ayrıca bir şey yapmalı mıyım?
O yorumları tek tek ayıklamak sizin elinizde değildir: işletme sahibinin silme yetkisi yoktur; kurala uymadığını düşündüğü yorumu haritaya ancak haber verebilir. Elinizde olan, sözü her yerden kaldırmaktır: masalardan, sosyal medya paylaşımlarından, çalışanların ağzından. Ricayı bundan böyle kimseyi ayırmadan, tek bir cümleyle yapın. O günlerde yazılanların akıbeti haritanın elindedir.